Motosikletli kuryelerin çalışma güvenliği yeniden Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündeminde. 26 Ekim 2026’da TBMM Başkanlığına sunulan 2/3987 esas numaralı kanun teklifi; motosikletli kurye faaliyetlerinin “çok tehlikeli işler” sınıfında değerlendirilmesini, bu işlerde çalışanların iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamına alınmasını öngörüyor.
Teklif 28 Ekim 2026 itibarıyla Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonunda bulunuyor. Bu nedenle bugün için yürürlüğe girmiş yeni bir kanundan değil, Meclisin değerlendirmesine sunulmuş bir düzenleme önerisinden söz ediyoruz. Başlıktaki “alınsın” ifadesi de kesinleşmiş bir değişikliği değil, teklifin temel talebini anlatıyor.
Moto kuryeler için sunulan kanun teklifi ne istiyor?
Teklifin resmî özetinde iki ana hedef bulunuyor. Birincisi, motosikletli kurye faaliyetlerinin iş sağlığı ve güvenliği bakımından çok tehlikeli işler sınıfında değerlendirilmesi. İkincisi ise bu faaliyeti bir işletme veya dijital platform üzerinden yürüten kuryelerin çalışma statüsüne bakılmaksızın iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamına alınması.
Teklif metninde bu sigorta kollarına ilişkin primlerin teslimat faaliyetini organize eden işletme veya dijital platform tarafından bildirilmesi ve ödenmesi de yer alıyor. Teklif yasalaşırsa yalnız tehlike sınıfının adı değişmeyecek; iş kazasının bildirimi, sigorta primi ve faaliyeti organize eden yapının sorumluluğu bakımından da yeni bir çerçeve oluşabilecek.
“Tehlikeli” ve “çok tehlikeli” sınıfları neden önemli?
İşyeri tehlike sınıfı, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin nasıl planlanacağını etkileyen temel ölçütlerden biridir. Risk değerlendirmesi, çalışanların sağlık gözetimi, iş güvenliği eğitimi ve uzman desteği gibi uygulamaların kapsamı ile yenilenme sıklığı tehlike düzeyine göre farklılaşabilir.
Moto kuryelikte risk yalnız motosiklet kullanmaktan ibaret değil. Yoğun trafik içinde sürekli hareket, olumsuz hava, gece çalışması, uzun vardiyalar, teslimat süresi baskısı, fiziksel yorgunluk ve koruyucu ekipmanın yetersizliği aynı çalışma gününde bir araya gelebiliyor. Teklifin gerekçesi, mevcut sınıflandırmanın sahadaki bu birleşik riskleri karşılamakta yetersiz kaldığı görüşüne dayanıyor.
Teklif yasalaşırsa kuryeler açısından ne değişebilir?
Metin mevcut haliyle kabul edilirse öne çıkan muhtemel sonuçlar şunlar:
- Motosikletli kurye faaliyeti açık biçimde çok tehlikeli işler arasında değerlendirilebilir.
- Bir işletme veya dijital platform tarafından organize edilen teslimatlarda çalışan kuryeler, statülerine bakılmaksızın iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamına alınabilir.
- İlgili kısa vadeli sigorta primlerinin faaliyeti organize eden işletme veya platform tarafından ödenmesi gündeme gelebilir.
- İş kazasının bildirilmesi bakımından işletme veya platformun işveren sorumluluğu güçlenebilir.
- Risk değerlendirmesi, eğitim, koruyucu ekipman ve sağlık gözetimi süreçlerinin daha yüksek güvenlik standardına göre yeniden ele alınması gerekebilir.
Bunlar teklif metninin öngördüğü sonuçlardır. Düzenlemenin yasalaşıp yasalaşmayacağı, maddelerin değişip değişmeyeceği ve uygulama usullerinin nasıl belirleneceği komisyon ile Genel Kurul sürecinden sonra netleşebilir.
Esnaf kurye modeli düzenlemenin dışında mı kalacak?
Teklifin dikkat çeken taraflarından biri, sigorta korumasını yalnız klasik iş sözleşmesiyle çalışan kuryelerle sınırlandırmamasıdır. Metin, bir işletme veya dijital platform tarafından organize edilen sipariş, gönderi ya da paket teslimatında çalışan motosikletli kuryeleri çalışma statüsüne bakılmaksızın kapsama almayı amaçlıyor.
Bu yaklaşım, “çalışan”, “iş ortağı”, “bağımsız kurye” veya “esnaf kurye” gibi farklı tanımların iş kazası ve meslek hastalığı korumasına erişimi ortadan kaldırmaması gerektiği düşüncesine dayanıyor. Ancak hangi çalışma ilişkilerinin kesin olarak kapsanacağı, yükümlülüğün nasıl uygulanacağı ve prim bildirim yönteminin ne olacağı düzenleme tamamlanmadan kesinleşmiş sayılmaz.
İşletmeler ve dijital platformlar için anlamı ne?
Teklif yasalaşırsa teslimat operasyonu yöneten işletmelerin iş sağlığı ve güvenliği sorumluluğu daha görünür hale gelebilir. Yalnız teslimat sayısı ve süre performansı değil; vardiya planı, dinlenme, ekipman standardı, hava koşullarında çalışma kararı ve kaza bildirimi gibi süreçlerin de daha sistemli yönetilmesi gerekebilir.
Algoritmik süre hedefleri veya müşteri puanları kuryeyi riskli sürüşe yöneltiyorsa, güvenli operasyon politikası yalnız kuryeye “dikkatli ol” demekle kurulamaz. Teslimat süresinin gerçekçi belirlenmesi, gecikme nedeniyle güvenli sürüşten ödün verilmemesi ve koruyucu ekipmanın sürdürülebilir biçimde sağlanması operasyon tasarımının parçası olmalıdır.
Teklif şu anda hangi aşamada?
TBMM kayıtlarına göre teklif 26 Ekim 2026’da Başkanlığa sunuldu. 28 Ekim’de esas komisyon olarak Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna, tali komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonuna gönderildi. Güncel durum “komisyonda” olarak görünüyor.
Bir kanun teklifinin sunulması, hükümlerin yürürlüğe girdiği anlamına gelmez. Komisyon görüşmeleri, olası değişiklikler, Genel Kurul süreci, kabul ve yayımlanma aşamaları tamamlanmadan kuryeler veya işletmeler için yeni bir zorunluluğun başladığı söylenemez.
Moto kurye güvenliği için yalnız sınıf değişikliği yeterli mi?
Tehlike sınıfının yükseltilmesi önemli bir güvenlik sinyali olabilir; ancak sahadaki sonucu uygulama belirler. Güvenli motosiklet, düzenli bakım, uygun kask ve koruyucu ekipman, çalışma süresi sınırları, dinlenme, gerçekçi teslimat planı, kaza kaydı ve etkin denetim birlikte çalışmadığında sınıflandırma tek başına kazaları azaltmayabilir.
Kurye güvenliğinin bireysel sürüş hatasına indirgenmemesi de önemlidir. Esnaf kurye modelinde gider ve güvence dengesi, ekipman yenileme ve dinlenme kararlarını doğrudan etkiliyor. Sürdürülebilir güvenlik için kuryenin, işletmenin, platformun ve kamu denetiminin sorumlulukları birlikte değerlendirilmelidir.
Sık sorulan sorular
Moto kuryelik çok tehlikeli işler sınıfına alındı mı?
Hayır. 30 Ekim 2026 itibarıyla bu yönde TBMM’ye sunulmuş bir kanun teklifi bulunuyor ve teklif komisyonda. Düzenleme henüz yasalaşmış değil.
Teklif yalnız bordrolu kuryeleri mi kapsıyor?
Teklif, bir işletme veya dijital platform tarafından organize edilen teslimat faaliyetlerinde çalışan motosikletli kuryeleri çalışma statülerine bakılmaksızın kapsama almayı amaçlıyor. Kesin uygulama kapsamı yasama süreci tamamlandığında belli olabilir.
İş kazası sigortası primini kim ödeyecek?
Teklif metninde ilgili primlerin kurye faaliyetini organize eden işletme veya dijital platform tarafından bildirilmesi ve ödenmesi öngörülüyor. Bu hüküm de henüz yürürlükte değil.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık değildir. Teklifin güncel durumu için TBMM’nin resmî kayıtları esas alınmalıdır.
